Türkiye'nin Orta Asya Cumhuriyetleriyle siyasi ve ekonomik ilişkileri, Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla birlikte 1991 yılında başlamıştır. Türkiye'nin Orta Asya Cumhuriyetleriyle güçlü tarihi, kültürel bağları ve dil birliği bulunmaktaydı. Bu nedenle, daha yakın bağların ihdas edilmesi bakımından karşılıklı ilgi olduğu kadar siyasi irade de halihazırda mevcuttu.

Türkiye'nin Orta Asya'da bağımsızlıklarını kazanan Cumhuriyetlere yaklaşımı, hükümranlıklarına ve toprak bütünlüklerine saygı ve karşılıklı kazanım temelinde, hepsiyle dostane münasebetler geliştirme temeline dayanmaktadır. Türkiye, bu anlayıştan hareketle, herhangi bir ayrımcılık yapmaksızın bu bağımsız devletleri tanıyan ilk devlet olmuştur. Türkiye ile Orta Asya Cumhuriyetleri arasındaki ilişkiler 1991 yılında başlayarak süratle gelişmiştir.

1992 yılının başlarında Türkiye Orta Asya Cumhuriyetlerinin hepsinde Büyükelçilikler açmıştır. Türkiye'nin Orta Asya Cumhuriyetlerine sağladığı doğrudan yardımın daha etkin bir şekilde koordone edilmesini teminen 1992 yılı Ocak ayında "Türk İşbirliği ve Kalkınma Ajansı (TİKA)" adında bir ekonomik, kültürel ve teknik işbirliği ajansı kurulmuştur. Türkiye'nin verdiği yardımları projeler bazında koordine etmekle görevlendirilen bu ajans, tarım, eğitim, küçük ve orta ölçekli işletmeler, turizm, sivil havacılık ve sigortacılık gibi alanlarda proje ve programlar hazırlamış olup faaliyetlerini halen sürdürmektedir.

Türkiye'nin Orta Asya Cumhuriyetlerine yönelik politikaları, bu devletlerin ağır ekonomik sorunlarını aşabilmelerine ve demokrasiye ve pazar ekonomisine geçişlerine destek vermeyi amaçlamaktadır. Bu politikaları doğrultusunda Türkiye, imkanları dahilinde, Orta Asya Cumhuriyetlerinin ekonomilerini güçlendirme yönündeki çabaları cesaretlendirmiş ve desteklemiş, bu devletlerin demokratik ve çoğulcu toplumlar oluşturmaları yönünde süregelen gayretlerine de katkılarda bulunmuştur.

Bu düşüncelerle Türkiye, uluslararası devletler topluluğunun mümtaz birer üyesi olmaları ve uluslararası ekonomiye entregrasyonu sağlayabilmelerini teminen Orta Asya Cumhuriyetlerine gerekli destek ve yardımları sağlamıştır. Bu bağlamda Türkiye, bu devletlerin Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gibi uluslararası örgütlere üye olmaları konusunda gereken desteği vermiştir. Türkiye ayrıca, bu devletlerin NATO'nun Barış İçin Ortaklık (BİO) programında Ortak Üye ülkeler olmaları yönünde de olumlu bir rol oynamıştır.

Her devletin, ülkelerinin ekonomik gelişimini sağlayabilmek için iyi eğitim görmüş uzmanlara ihtiyaç duyduğundan hareketle, Türkiye Orta Asya Cumhuriyetlerinden gelen öğrenciler için geniş bir burs programı sağlamıştır. Bu kapsamda Türkiye'de halen 7000 dolayında öğrenci eğitimlerine devam etmektedirler.

Türkiye Orta Asya Cumhuriyetleriyle, ilk ve orta eğitim okulları kurulması alanında da işbirliği yapmaktadır. Türkiye'nin, öğretmen gönderdiği ve gerekli eğitim araç ve gereçleriyle donattığı bu okullarla, burs programının yanı sıra, kalifiye işgücü ve yabancı lisan bilen personel ihtiyaçlarının karşılanması hedeflenmiştir.

1991 yılından bugüne değin Türkiye ile Orta Asya Cumhuriyetleri arasında 360'yi aşkın protokol ve anlaşma imzalanmıştır. Türkiye, Orta Asya Cumhuriyetlerini eşit ortaklar olarak görmekte ve bu devletlerle ilişkilerini her iki tarafın menfaatine olduğu kadar tüm bölgenin de menfaatine hizmet edecek bir şekilde geliştirmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Türkiye ile Orta Asya Cumhuriyetleri arasındaki münasebetleri tüm alanlarda geliştirmeyi teminen ulaştırma, haberleşme alanlarına ve televizyon yayınlarına da büyük önem atfetmektedir.

Türkiye'nin Orta Asya Cumhuriyetlerine haberleşme alanında sağladığı pratik yardımlardan birine örnek olarak, Türk PTT'si tarafından, uluslararası pazarlarla bağlantı kurulabilmesi bakımından pazar ekonomisini haiz devletler için hayati önemi bulunan radyolink ve uydu bağlantılarının sağlanabilmesini teminen Orta Asya Cumhuriyetlerine karşılıksız şekilde telefon santralleri ve uydu yer istasyonları verilmiş bulunmasını göstermek kabildir.

Türkiye ile Orta Asya Cumhuriyetlerinin birçoğu arasında 1992 yılından itibaren uçak seferleri konulmuştur. Bu bağlamda, Avrupa'dan Orta Asya Cumhuriyetlerine ulaşmanın en kolay yolunun halen İstanbul üzerinden olduğunu vurgulamakta yarar görülmektedir.

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'nca uydu vasıtasıyla 1992 yazından itibaren Orta Asya Cumhuriyetlerine Televizyon yayını yapılmaktadır.

Türk özel sektörünün Orta Asya Cumhuriyetlerindeki bazı faaliyetlerini aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür:

Türkiye'nin Orta Asya Cumhuriyetlerine sağladığı kredilerin toplamı, 1999 yılı itibariyle 1.5 milyar ABD Doları dolayındadır. Bu kredilerle, Orta Asya Cumhuriyetlerinin gelişmekte olan pazarlarının desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Türkiye ile Orta Asya Cumhuriyetleri arasındaki ticaret hacmi 1992 yılında 145 milyon ABD Dolarından, 1999 yılı itibariyle 1.5 milyar ABD Dolarının üzerine çıkmış, 1992 - 1999 yılları arasındaki ticaret hacmi 5.6 milyar ABD Dolarına erişmiştir.

2500'ü aşkın Türk şirketi Orta Asya'da, muhtelif alanları kapsayan değişik yatırım projelerinde faaliyet göstermektedirler.

Türk şirketlerinin Orta Asya'da yaptıkları yatırımların miktarı 8.4 milyar ABD Dolarını geçmiştir.

Türk inşaat şirketlerince Orta Asya'da üstlenilen işlerin toplam bedeli 4 milyar ABD Dolarını aşmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Türk işadamlarını, Orta Asya'da üçüncü ülkeler şirketleriyle inşaat, sanayii ve ticaret alanlarında ortak girişim (Joint-venture) yapmaları hususunda desteklemeye devam etmektedir.